Published by: webmaster , On: Aug-05-2005

ประวัติความเป็นมา

จังหวัดนครนายกเป็นจังหวัดเก่าแก่จังหวัดหนึ่ง นักประวัติศาสตร์ และนักโบราณคดี กรมศิลปากร สันนิษฐานว่าจังหวัดนครนายกเป็นเมืองเก่าตั้งแต่สมัยทวารดี ทั้งนี้จากหลักฐานการขุดค้นตัวเมืองเก่าที่ตำบลดงละครหรือเมืองลับแล ซึ่งตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองนครนายกในปัจจุบัน พบว่าตัวเมืองเก่ามีลักษณะเป็นรูปทรงกลม อันเป็นลักษณะตัวเมืองของสมัยทวารวดี

สำหรับชื่อจังหวัด “นครนายก” นี้งยังไม่มีการยุติได้แน่นอนว่ามีความเป็นมาอย่างไรแต่พอสรุปผลการใช้ชื่อนี้ได้ 3 แนวทางด้วยกันคือ

      นครนายก มาจากคำว่า “โกระยก” เป็นคำพื้นเมืองเดิมสมัยขอม ซึ่งเคยมีอิทธิพลอยู่ในแถบนี้ไม่ทราบความหมายที่แน่ชัด ต่อมาได้เพี้ยนเป็นครยก (คอนยก) –คอนยก- และนครนายก

      นครนายก มาจากคำว่า “สมุหนายก” คือการปกครองแผ่นดินฝ่ายหนึ่งของสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายสมุหกลาโหม และฝ่ายสมุหนายก สมุหนายกมีหน้าที่ในการจัดหาเสบียงอาหาร สัตว์พาหนะ และผู้คน เพื่อไว้ใช้ในพระนคร     นครนายกเป็นเมืองที่อยู่ใกล้กรุงศรีอยุธยา ได้รับการดูแลใกล้ชิดจากสมุหนายก จึงได้เรียกว่า “เมืองนครนายสมุหนายก” และกลายเป็น “นครนายก”

       นครนายก มาจากคำว่า “นา-ยก” หมายถึงการยกภาษีที่นาให้แก่ราษฎร เนื่องจากเดิมเมืองนครนายกมีสภาพเป็นป่าดง การทำมาหากินลำบากไม่พอเลี้ยงชีพ เจ้าเมืองแจ้งให้เมืองหลวงทราบ จึงให้ยกเว้นภาษีที่นาให้แก่ราษฎร เมื่อมีคนอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานขึ้นจึงเรียกว่า “เมืองนา-ยก” และกลายเป็น “นครนายก”

ข้อมูลเพิ่มเติม :


 

สภาพทางภูมิศาสตร์

จังหวัดนครนายก ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของประเทศไทย ระหว่างเส้นรุ้งที่ 14 องศาเหนือ และเส้นแวงที่ 101 องศาตะวันออก มีระยะทางจากกรุงเทพมหานคร ตามถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 305 เลียบคลองรังสิต ผ่านอำเภอองครักษ์ถึงจังหวัดนครนายกเป็นระยะทาง 105 กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมด 2,122 ตารางกิโลเมตร หรือเท่ากับ 1,326,250 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงดังนี้

     ทิศเหนือ จังหวัดสระบุรี จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดปราจีนบุรี
     ทิศใต้ จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา
     ทิศตะวันออก จังหวัดปราจีนบุรี
     ทิศตะวันตก จังหวัดสระบุรี จังหวัดปทุมธานี

ภูมิอากาศ

ฤดูร้อน อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ยประมาณ 38 องศาเซลเซียส
ฤดูฝน มีปริมาณฝนตกประมาณ 104 วัน ในรอบปีปริมาณน้ำ ฝนตลอดปีประมาณ
ฤดูหนาว อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยประมาณ 21 องศาเซลเซียส โดยมีอุณหภูมิต่ำสุดวัดได้ 10.2 องศาเซลเซียส

ทรัพยากรธรรมชาติ

ป่าไม้ มีพื้นที่ป่าไม้ทั้งหมด 423,107 ไร่ ได้แก่

     - ป่าไม้ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ 342,500 ไร่
     - ป่าไม้ตามมติ ครม. 17,710 ไร่
     - ป่าไม้อยู่ตามภูเขาหย่อมเล็กหย่อมน้อย 10,972 ไร่
     - พื้นที่ป่าบริเวณเขาชะโงกในราชการกระทรวงกลาโหม 51,921 ไร่

   แร่ธาตุ ได้แก่ หินสบู่ และหินอ่อนในเขาชะโงก อำเภอเมืองนครนายก ดินขาวในเขตอำเภอเมืองนครนายก และอำเภอปากพลี และหินแก้วผลึกที่อำเภอเมืองนครนายก และอำเภอบ้านนา

   แม่น้ำ มีแม่น้ำสำคัญ 1 สาย ได้ แม่น้ำนครนายก นอกนั้นเป็นแม่น้ำสายเล็กๆ ดังนี้

     - แม่น้ำนครนายก มีต้นกำเนิดมาจากยอดเขาเขียวและเขาใหญ่ ไหลผ่านตัวเมืองนครนายกไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ผ่านเขตอำเภอบ้านนา และอำเภอองครักษ์ ไปบรรจบกับแม่น้ำบางปะกง ที่อำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี เรียกว่า “ปากน้ำโยธกา” ความยาวประมาณ 130 กิโลเมตร

     - คลองบ้านนา มีต้นกำเนิกจากภูเขาติดต่อกับเขาใหญ่ เขตอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ประกอบด้วยลำห้วยสาขาที่สำคัญ เช่น ห้วยใหญ่ ห้วยน้อย ห้วยเจ็ดคด ห้วยน้ำเดิม ห้วยกระทิง คลองวิหารแดง และคลองกระเหรี่ยง ไหลจากทิศเหนือลงไปทิศใต้ไหลมาบรรจบแม่น้ำนครนายก ในบริเวณที่ราบในเขตอำเภอบ้านนาที่บ้านบางอ้อ ยาวประมาณ 57 กิโลเมตร

     - คลองวังบอน คลองยาง และคลองปากพลี ต้นกำเนิดจากเขาสมอปูน ปริมาณน้ำจะมีมากในฤดูฝน โดยเฉพาะแล้งจัดจะไม่มีน้ำ น้ำไหลจากทิศเหนือไปทิศใต้ไปบรรจบแม่น้ำบางปะกง ในเขตอำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี

     - แม่น้ำบางปลากด เกิดจากลำน้ำเล็ก 2 สาย หรือลำน้ำนอกและลำน้ำใน ในเขตอำเภอวิหารแดงไหลรวมกัน ไหลผ่านตำบลบางปลากดไปบรรจบแม่น้ำนครนายกที่เขตอำเภอองครักษ์ปริมาณน้ำจะมีไหลเฉพาะในฤดูฝน ฤดูแล้งน้ำจะแห้ง

     - คลองบางไพล เกิดจากหัวเขาชะโงก เป็นคลองสั้นๆ ไหลบรรจบแม่น้ำนครนายกที่ตำบลท่าทรายในฤดูแล้งไม่มีน้ำ

ทรัพยากรน้ำ  แหล่งน้ำธรรมชาติของจังหวัด แบ่งออกได้เป็นสองประเภทคือ


               แหล่งน้ำผิวดิน  มีแม่น้ำที่สำคัญอยู่สายเดียวคือ แม่น้ำนครนายก นอกนั้นเป็นแม่น้ำสายเล็กๆ
                   แม่น้ำนครนายก มีต้นกำเนิดจากยอดเขาใหญ่ ไหลผ่านตัวเมืองนครนายก ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ผ่านเขตอำเภอบ้านนา และอำเภอองครักษ์ ไปบรรจบกับแม่น้ำบางปะกง ที่อำเภอบ้านสร้างจังหวัดปราจีนบุรี มีความยาวประมาณ ๑๓๐ กิโลเมตร
                   แม่น้ำบางปลากด  เกิดจากลำน้ำเล็ก ๆ สองสายคือ ลำน้ำนอก และลำน้ำใน บริเวณอำเภอวิหารแดง จังหวัดสระบุรีไหลผ่านตำบลบางปลากด ไปบรรจบแม่น้ำนครนายก ในเขตอำเภอองครักษ์ ในฤดูแล้งมีปริมาณน้ำน้อย
                   คลองบ้านนา  มีต้นกำเนิดจากภูเขาติดต่อกับเขาใหญ่ ในเขตอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ไหลจากทิศเหนือลงไปทิศใต้ไปบรรจบแม่น้ำนครนายก ในเขตอำเภอบ้านนา มีความยาวประมาณ ๕๗ กิโลเมตร
                   คลองวังบอน คลองยาว คลองปากพลี  มีต้นกำเนิดจากเขาสมอปูน ไหลจากทิศเหนือลงใต้ ผ่านเขตอำเภอปากพลี แล้วไหลไปบรรจบแม่น้ำปราจีนบุรี
                   ลำน้ำสาขาของแม่น้ำนครนายก  มีต้นกำเนิดส่วนใหญ่อยู่ในเทือกเขาใหญ่ เป็นแหล่งต้นน้ำของแม่น้ำนครนายก ลำน้ำสาขาที่สำคัญได้แก่คลองนางรอง คลองตะเคียน คลองท่าด่าน และคลองมะเดื่อ เป็นต้น
                   คลองอื่น ๆ มีคลองท่าแดง คลองสมอปูน และคลองพรหมมณี เป็นคลองที่มีปริมาณน้ำไม่มาก และตื้นเขินในฤดูแล้ง
                   แหล่งน้ำชลประทาน  ประกอบด้วยโครงการชลประทานขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก นอกจากนั้นยังมีโครงการพัฒนาลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำนครนายกซึ่งเป็นโครงการตามพระราชดำริ


               แหล่งน้ำใต้ดิน หรือแหล่งน้ำบาดาล  มีคุณภาพของน้ำผันแปรไปตามลักษณะของชั้นหินอุ้มน้ำและการแทรกดันของน้ำเค็ม เข้าไปตามแม่น้ำลำคลอง จำแนกคุณภาพน้ำบาดาลได้สามบริเวณคือ
                   บริเวณน้ำบาดาลที่สามารถบริโภคได้  พบทางตอนเหนือของอำเภอองครักษ์
                   บริเวณน้ำบาดาลที่อนุโลมให้บริโภคได้  พบตามพื้นที่รอยต่อระหว่างบริเวณน้ำบาดาล น้ำบาดาลที่บริโภคได้ กับบริเวณน้ำบาดาลที่บริโภคไม่ได้
                   บริเวณน้ำบาดาลที่ไม่เหมาะในการบริโภค  พบตามที่ราบลุ่มตอนใต้ของอำเภอเมือง ฯ และอำเภอปากพลี ยกเว้นในเขตดงละคร

ประชากร


           กลุ่มชน  ส่วนมากเป็นคนเชื้อชาติไทย นอกนั้นเป็นคนเชื้อสาย ลาว มอญ ไทยอิสลาม และจีนมาตั้งถิ่นฐานอยู่ปะปนกัน
               คนไทย  เป็นคนไทยที่สืบเชื้อสายมาจากไพร่หลวงสังกัดกองข้าว เนื่องจากมีกองข้าวอยู่ที่จังหวัดนครนายกมาตั้งแต่สมัยอยุธยา
               คนไทยเชื้อสายลาว  เป็นกลุ่มชนที่ถูกกวาดต้อนมาจากประเทศลาว ในสมัยกรุงธนบุรี เป็นพวกลาวเวียงและในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพวกลาวพวน ตั้งหลักแหล่งอยู่ในตำบลหนองแสงตำบลเกาะหวาย ตำบลท่าเรือ และตำบลเกาะโพธิ์ อำเภอปากพลี และวัดใหญ่ทักขิณารามตำบลบ้านใหญ่ อำเภอเมือง ฯ
               คนไทยเชื้อสายมอญ  เป็นกลุ่มที่อพยพเข้ามาในช่วงต้นของกรุงรัตนโกสินทร์ อยู่ในตำบลท่าทราย อำเภอเมืองฯ บางส่วนอยู่ในเขตอำเภอบ้านนา และตำบลชุมพล อำเภอองครักษ์
               คนไทยอิสาม  เป็นกลุ่มที่ถูกกวาดต้อนมาจากเมืองปัตตานี ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชอยู่ในเขตอำเภอองครักษ์ และอำเภอบ้านนา
               คนจีนอพยพ  เป็นกลุ่มชนที่เข้ามาประกอบอาชีพในสมัยกรุงธนบุรี และต้นสมัยกรุงรัตนโกสินทร์เป็นคนจีนแต้จิ๋ว ที่อพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร เป็นจำนวนมาก

การปกครอง

แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 อำเภอ 41 ตำบล 403 หมู่บ้าน 1 เทศบาลตำบล และ 41 องค์การบริหารส่วนตำบล ดังนี้

         เทศบาลเมือง ได้แก่ เทศบาลเมืองนครนายก

         เทศบาลตำบล ประกอบด้วย
              - เทศบาลตำบลท่าช้าง อำเภอเมืองนครนายก
              - เทศบาลตำบลเกาะหวาย อำเภอปากพลี
              - เทศบาลตำบลบ้านนา อำเภอบ้านนา
              - เทศบาลตำบลองครักษ์ อำเภอองครักษ์

อำเภอ

ชั้นอำเภอ

จำนวนเนื้อที่ ตร.กม.

จำนวนหน่วยการปกครอง

จำนวนราษฎร (คน)

ระยะทางจากจังหวัด

 

 

 

ตำบล

หมู่บ้าน

สุขาฯ

อบต.

ชาย

หญิง

รวม

 (กิโลเมตร)

เมือง

1

728,123

13

124

1

13

40,483

39,269

79,752

2

บ้านนา

2

388,453

10

114

1

10

31,786

33,955

65,741

18

องครักษ์

3

486,359

11

114

1

11

26,326

27,393

53,719

30

ปากพลี

4

519,065

7

51

1

7

12,503

13,012

25,515

7





บทความนี้ มาจาก ที่นี่ นครนายก NAYOKCITY.COM สัมผัสธรรมชาติ ในอ้อมกอด เขาใหญ่ ใกล้ๆแค่นี้เอง
http://www.nayokcity.com/cms

เว็ปไซท์ของบทความนี้ :
www.nayokcity.com/cms/modules//sections/index.php?op=viewarticle&artid=30